Koolmonoxide in uw houtkachel is niet te ruiken of te zien, waardoor een CO-melder de enige betrouwbare bescherming ertegen is. Dit reukloze, kleurloze en levensgevaarlijke gas kan vrijkomen bij het stoken van een houtkachel of open haard. Hieronder leest u hoe u dit risico herkent en voorkomt.
Wat is koolmonoxide en hoe ontstaat het bij het stoken?
Koolmonoxide (CO) is een gas dat ontstaat bij onvolledige verbranding. Dat gebeurt bijvoorbeeld door te weinig zuurstof, nat of slecht hout, of een verstopt rookkanaal. Bij een goede, volledige verbranding komt er nauwelijks CO vrij.
Waarom een houtkachel een extra risico geeft
Een houtkachel of open haard zorgt om een paar redenen voor extra risico op koolmonoxide. Een slechte luchtdoorstroming zorgt ervoor dat rook onvoldoende wordt afgevoerd.
Terugslag van rook de kamer in treedt vaak op bij ongunstig weer of een verstopt rookkanaal. Een afgesloten of te goed geïsoleerde ruimte tijdens het stoken vergroot het risico verder. Ook onvoldoende luchttoevoer zorgt voor meer risico op gevaarlijke situaties.
Moderne, kierdichte woningen veroorzaken ook vaak problemen. Oudere huizen ventileren van nature beter via kieren en tochtstroken. Een goed geïsoleerde woning houdt de lucht, en daarmee ook koolmonoxide, juist beter binnen. Dat kan voor gevaarlijke situaties zorgen.
De symptomen van een koolmonoxidevergiftiging
Koolmonoxidevergiftiging herkent u aan hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, vermoeidheid en verwardheid. Bij hogere concentraties kunt u zelfs bewusteloos raken. Krijgen meerdere personen of huisdieren in dezelfde ruimte tegelijkertijd klachten? Dan wijst dat mogelijk op een koolmonoxidevergiftiging. Merkt u deze symptomen bij uzelf of iemand anders? Ga dan direct naar buiten, zet ramen open en bel 112.
Zo voorkomt u koolmonoxide: ventilatie en onderhoud
Gelukkig zijn er manieren om koolmonoxidevergiftiging te voorkomen. Zorg altijd voor voldoende luchttoevoer tijdens het stoken. Laat uw rookkanaal jaarlijks vegen, en stook met goed gedroogd hout voor een schone, volledige verbranding. Vochtig hout geeft namelijk meer roet en creosoot (ernstige roetvorming). Dit verstopt het rookkanaal, wat het risico op zowel CO als een schoorsteenbrand vergroot.
Ovengedroogd haardhout helpt hierbij: door het lage vochtpercentage verbrandt het hout schoner en met minder roetvorming. Twijfelt u aan de kwaliteit van uw stookhout? Goedkope haardblokken zijn niet altijd goed stookmateriaal, in verband met roet en creosoot.
De juiste CO-melder kiezen en ophangen
Het aanschaffen van een CO-melder, oftewel een koolmonoxidemeter, is natuurlijk de beste optie om koolmonoxide tegen te gaan. Let bij de aanschaf van een koolmonoxidemelder op het keurmerk EN 50291 en op een duidelijke levensduuraanduiding op de verpakking of het apparaat zelf. De meeste betrouwbare koolmonoxidemelders gaan 5 tot 10 jaar mee.
Hang de melder bij een houtkachel op ongeveer 1,5 meter hoogte, op enkele meters afstand van de kachel. Hang de meter niet direct boven de kachel, en niet bij een blinde muur waar de lucht nauwelijks circuleert.
| Waar u op let | Richtlijn |
| Plaatsing | Op ongeveer 1,5 meter hoogte, enkele meters van de kachel |
| Keurmerk | EN 50291 |
| Testfrequentie | Maandelijks, via de testknop |
| Vervangingstermijn | Elke 5 tot 10 jaar, of volgens de aanduiding op de melder |
Veelgestelde vragen over koolmonoxide en stoken
Hoe lang gaat een CO-melder mee?
De meeste koolmonoxidemelders gaan vijf tot tien jaar mee. Er staat een vaste vervangdatum op het apparaat zelf. Negeer deze datum niet: de sensor verliest gaandeweg gevoeligheid, ook als de melder nog goed lijkt te werken.
Geeft ovengedroogd hout minder koolmonoxide?
Goed gedroogd hout verbrandt vollediger. Dat geeft minder onverbrande gassen, wat het risico op koolmonoxide verlaagt. Een CO-melder is echter altijd noodzakelijk, ook als u altijd droog hout stookt.
Wat doet u bij een koolmonoxidealarm?
Ga onmiddellijk naar buiten, zet ramen en deuren open, en ga niet meer terug naar binnen. Bel zo snel mogelijk 112.
